कोरोना व्हायरससंबंधित बरीच खोटी माहिती मेसेजिंग अॅप्स मार्फत पसरत आहे. कुठे जंगलातील जडीबुटीचं औषध आहे, कुठे वेगळाच आजार झालेल्या व्यक्तीचा व्हिडीओ करोनाचा म्हणून पाठवला जात आहे, कुठे इटलीच्या रस्त्यांवर हजारो लोक मृत्युमुखी पडले आहेत, इ अनेक खोट्या गोष्टी किंवा वेगळ्या कारणासाठी चित्रित केलेले व्हिडीओ कोरोनाचे म्हणून पसरवण्यात येत आहेत. अशा प्रकारांमुळे लोकांमध्ये अजूनच भीती वाढत जाते. ह्यावर उपाय म्हणून व्हॉट्सअॅपने आता मेसेज फॉरवर्ड करण्यावर निर्बंध आणण्याचा निर्णय घेतला आहे. आजपासून Highly Forwarded (बऱ्याच वेळा पाठवले गेलेले) संदेश जे पाच किंवा अधिक लोकांच्या साखळीमधून गेले आहेत असे मेसेज आता फक्त एकाच व्यक्तीला फॉरवर्ड करता येतील. यामुळे खोटी माहिती पसरण्याचा वेग कमी होईल असं व्हॉट्सअॅपला वाटतं…

व्हॉट्सअॅपने जाहीर केलेल्या ब्लॉग पोस्टमध्ये असं सांगण्यात आलं आहे की, “आम्हाला ठाऊक आहे की अनेक यूजर्स उपयोगी माहितीसह मजेशीर व्हिडीओ, मीम्स, त्यांना अर्थपूर्ण वाटणारे विचार किंवा प्रार्थना फॉरवर्ड करत असतात. अलीकडील आठवड्यांमध्ये, अग्रभागी काम करणाऱ्या आरोग्य दक्षता कर्मचाऱ्यांना पाठिंबा देण्याकरिता ते कशी सेवा देतात याचे प्रत्यक्ष क्षण दाखवण्यासाठी देखील लोक WhatsApp वापरत आहेत. पण आजकाल आम्हाला मेसेजेस फॉरवर्ड केल्या जाण्याच्या प्रमाणात भरपूर वाढ झाल्याचे दिसत आहे, ज्याविषयी वापरकर्त्यांनी आम्हाला सांगितले आहे की असे मेसेज वाचून लोक भारावून जाऊ शकतात आणि ज्यामुळे चुकीची माहिती पसरवली जाऊ शकते. वैयक्तिक संवाद साधण्याचे एक ठिकाण म्हणून WhatsApp ला टिकवून ठेवण्यासाठी या मेसेजेसचे प्रसारण कमी करणे महत्त्वाचे असल्याचे आम्हाला वाटते.”

व्हॉट्सअॅपद्वारे एक मेसेज एकावेळी जवळपास २५६ लोकांना फॉरवर्ड करू शकायचो. WhatsApp ची नवीन आवृत्ती वापरणारे सर्व वापरकर्ते एकावेळी केवळ पाच जणांनाच संदेश फॉरवर्ड करू शकतात. आता यापैकी अनेक ठिकाणी फिरलेल्या मेसेजवर forwarded असं लिहलेलं दिसून येतं. End to End एनक्रिप्शनमुळे आता सरकारी संस्थांनाही कोणता मेसेज कुठून आधी पाठवण्यात आला ही सांगणं अवघड झालं आहे. याचाच गैरफायदा घेत काही लोक समाजात अस्थिरता पसरवतात. अशावेळी व्हॉट्सअॅपला एक कंपनी म्हणून पावले उचलावीच लागतील.

सध्या केंद्र व राज्य सरकारतर्फे व्हॉट्सअॅपवर सेवा सुरू करण्यात आल्या आहेत. या सेवांद्वारे मिळालेलीच माहिती अधिकृत व खरी असणार आहे. व्हॉट्सअॅपवर इतर माध्यमातून मिळालेल्या कोरोना/COVID-19 च्या माहितीवर अजिबात विश्वास ठेऊ नका.

खालील क्रमांक तुमच्या फोनमध्ये सेव्ह करा आणि या क्रमांकावरून कोरोना विषाणू व त्यासंबंधीत प्रश्न व त्यांची उत्तरे चॅटबॉटद्वारे मिळवा.

भारत सरकार (केंद्र) : 9013151515
महाराष्ट्र सरकार (राज्य) : +912026127394

The post व्हॉट्सअॅपची मेसेज फॉरवर्ड करण्यावर मर्यादा! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

सोशल मीडियाचा वाढलेला प्रभाव त्याचबरोबर सहजरित्या व स्वस्तात उपलब्ध असणारे इंटरनेट यांमुळे अनेकांचा कल सोशल मीडियावरील न्युज वाचण्यात व पाहण्याकडे रूपांतरित होताना दिसत आहे. परंतु यामुळे याचे अनेक दुष्परिणामसुद्धा आपणासमोर येत आहेत. या लेखात आपण याबद्दल माहिती घेणार आहोत. सोबतच यापासून वाचण्यासाठी काय उपाययोजना करता येतील यावरही नजर टाकणार आहोत.

एखाद्या आर्टिकल/न्यूज पेजला किंवा व्हिडीओला मिळणाऱ्या व्हूजवरून तत्सम कंपनी/वेबसाइट/सोशल मीडिया पेज /चॅनलला आर्थिक उत्पन्न मिळत असल्याकारणाने आजकाल अनेकांचा ओढा खळबळजनक, फसव्या, कुतूहलात टाकणाऱ्या, सनसनाटी व्हिडिओज/पोस्ट/आर्टिकल्सद्वारे लोकांना आकर्षित करण्याकडे वाढला आहे. या कारणास्तव अनेकदा चांगला महत्वाचा कंटेंट आपणसमोर येत नाही. शिवाय हा कंटेंट मुख्यत्वे भावनात्मक असल्याकारणाने वस्तूनिष्ठ गोष्टींवरूनही फोकस कमी होताना दिसतो. अनेकांचा खूप वेळ अशामुळे वाया तर जातोच शिवाय त्याचे काही मानसिक व सामाजिक दुष्परिणामसुद्धा अनेकांना भोगावे लागत आहे.

सोशल मीडिया कंपन्यांचा प्रमुख उद्देश हा असतो की शक्य तितक्या वेळ वापरकर्त्यांना त्यांच्या प्लॅटफॉर्मवर ठेवणे किंवा वापरण्यास भाग पाडणे जेणेकरून याद्वारे त्यांना आर्थिक फायदा होईल. यासाठी अनेकदा ह्यूमन सायकलॉजी (मानवी मनाच्या) आणि त्याच्या कार्याच्या वैज्ञानिक अभ्यासाची मदत घेऊन त्यांचे डिझाईन व अल्गोरिदम (म्हणजेच ग्राहकांना पुढे कोणती पोस्ट/व्हिडीओ दाखवला जाईल याबद्दलचा प्रोग्रॅम) तयार केले जातात. हे अल्गोरिदम वापरकर्त्यांच्या पूर्वी पाहिलेल्या पोस्ट त्याचबरोबर लाईक्स, शेअरच्या मदतीने पुढील पोस्ट्स ठरवतात यामुळे अनेकदा खोट्या बातम्या, क्लिक-बेट (म्हणजे काय ते पुढे पाहुयातच..) वापरकर्त्यांसमोर येतात. याचे अनेक दुष्परिणाम समोर येत आहेत. यासाठी आपण एक उदाहरण पाहुयात…

समजा एखादा वापरकर्ता अमुक एक राजकीय पार्टी, व्यक्ती, विचाराचा समर्थक/विरोधक असल्यास त्याच्या न्यूज फीड किंवा यूट्यूब अकाऊंटवर त्याच पद्धतीचे पोस्ट दाखवले जातात जेणेकरून त्याकडून प्लॅटफॉर्मचा वापर होत राहावा. यांमुळे अनेकदा एखाद्या गोष्टीची दुसरी बाजू समोर येत नाही, शिवाय फेक न्यूज, क्लिक-बेट वगैरेचा समावेश न्यूज फीड मध्ये वाढतो. या कारणास्तव अनेकदा सोशल मीडिया वरील न्यूज/ व्हिडीओज वरून अनेक गोष्टींबद्दल चुकीचे मत बनविले जाते. त्याचबरोबर याचा आणखी एक दुष्परिणाम असा की, एखाद्या गोष्टींबद्दलचे विरुद्ध मत समोर आल्यास वापरकर्त्यांमध्ये ती ऐकून घेण्याची मानसिकता कमी होताना दिसते.

क्लिक-बेट म्हणजे काय ?

अनेकदा फेसबूक/ट्वीटर न्यूज फीड, यूट्यूबवर आपणास पुढीलप्रमाणे पोस्ट/ व्हिडीओ दिसत असतीलच. ‘हे पाहून/वाचून आपणास आश्चर्य होईल..’, ‘यावर तुम्ही विश्वास ठेवणार नाहीत..’, ‘या आहेत 10 अमुक अमुक महत्वाच्या गोष्टी..’ वगेरे. या अशाप्रकारच्या फसव्या व कुतूहल वाढवणाऱ्या, सनसनाटी हेडलाइन्स द्वारे लोकांना क्लिक करण्यास भाग पाडले जाते आणि खरेतर यां व्हिडीओज, आर्टिकल्स किंवा बातम्यांमध्ये काहीही महत्वाची माहिती नसून लोकांना वेबसाइटवर घेऊन जाण्यासाठीचे प्रयत्न असतात. अशा फसव्या व कुतूहल जागवून लोकांना क्लिक करण्यास भाग पाडणाऱ्या बातम्या/पोस्टनाच क्लिक-बेट (Click-bait) म्हटले जाते.

क्लिक-बेट सारखे लेख वाचण्याची सवय अशा वापरकर्त्यांमध्ये वाढीस लागल्याने महत्वाचे लेख/संपादकीय पेजेस वाचने अशा वापरकर्त्यांना जड जाते. खरेतर हा आणखी एक मानसिक दृष्ट्या होत असणारा दुष्परिणाम आहे.

व्हॉट्सअॅपवर सुद्धा हल्ली खुपसाऱ्या बातम्या सत्यता न तपासताच शेअर केल्या जातात. याकारणास्तव फेक न्यूजचा प्रसार होण्यास मदतच होते. मागील वर्षी व्हॉट्सअॅपतर्फे याबद्दल जनजागृती मोहीम राबविण्यात आली होतीच.

वरील गोष्टींपासून वाचण्यासाठी आपण खालील उपाययोजना करू शकता

एखाद्या न्युज साईट किंवा सोशल मीडिया पेजवर सतत क्लिक-बेट, खळबळजनक व्हिडिओज पोस्ट केले जात असतील तर अशा पेजेसला अनफॉलो करणे. त्याचबरोबर वेबसाइटवरील न्यूज वाचण्याएवजी ई-पेपर, किंवा प्रिंट मीडियाला (न्यूज पेपर किंवा मॅगझिन्स ) प्राधान्य देणे. याचा आणखी एक फायदा असा की ऑनलाइन पेपर वाचण्याच्या तुलनेत आपण कमी वेळात खुपसारी माहिती मिळवू शकतो.(आपण स्वतः नक्कीच हा प्रयोग करून पाहू शकता!)
तुमच्या न्यूज फीड मध्ये असे पोस्ट दिसत असल्यास त्या पोस्टवर दिसणाऱ्या सेटिंग्ज (तीन डॉट्स आयकॉन) वर क्लिक करून आपण ‘Hide Post/ See Fewer Post Like This/ Unfollow Page’ असे पर्याय निवडू शकता. याचपद्धतीने आपण यूट्यूबवरील व्हिडीओ जवळ असणाऱ्या सेटिंग्जवर क्लिक करून ‘Not interested’ पर्याय वापरू शकता.

अफवा, खोट्या बातम्या पसरविणाऱ्या व्हॉट्सअॅ ग्रुपमधून बाहेर पडणे. तसेच अशा पद्धतीचे फॉरवर्ड करणाऱ्यांना ग्रुप मधून काढून टाकणे.फेसबुक, व्हाट्सअॅपसारख्या सोशल मीडियावरून ज्या गोष्टी पोस्ट/सेंड केल्या जातात त्यामध्ये बर्‍यापैकी असत्य गोष्टी जास्त असतात.अफवा, खोट्या बातम्यांमुळे लोकांच्या भावना भडकावल्या जाऊन गैर-प्रकार आणखी वाढतात.

खरेतर वरील अनेकसाऱ्या गोष्टींमध्ये वापरकर्त्यांपेक्षा सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स जास्त कारणीभूत असूनही (याचे प्रमुख कारण ह्यूमन सायकलॉजीचा आर्थिक फायद्यासाठी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सकडून केला गेलेला वापर) याचे दुष्परिणाम हल्ली सामान्य नागरिक तसेच समाजावर दिसून येत आहेत. आमचा अनुरोध आहे की आपण या गोष्टींचा नक्कीच विचार करावा आणि दुष्परिणाम कमी करण्यासाठी उपाययोजना अमलात आणाव्यात.

त्यासोबतच अकाऊंट सुरक्षेबद्दल अधिक माहितीसाठी आमचा लेख : आपले ऑनलाइन अकाऊंट (फेसबुक,जीमेल, ट्वीटर) सुरक्षित कसे ठेवायचे ? त्याचबरोबर अनेक पासवर्ड लक्षात ठेवण्याएवजी पासवर्ड मॅनेजरचा वापर करून फक्त एकाच पासवर्डद्वारे सर्व अकाऊंट कसे वापरायचे याबद्दल माहितीसाठी : पासवर्ड मॅनेजर्स : फक्त एकच पासवर्ड लक्षात ठेवायचा…?!?!

The post सोशल मीडिया आणि न्यूज : फसव्या शीर्षकांचे दुष्परिणाम appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

अडोबीने अलीकडच्या काळात मोठ्या प्रमाणात समस्या बनत असलेल्या फेक न्यूज, एडिटेड व्हायरल फोटोजवर उपाय शोधण्याच्या दृष्टीने प्रयत्न करण्याचं ठरवलं आहे. फोटो एडिटिंगसाठी जगात सर्वात लोकप्रिय असलेल्या फॉटोशॉप या सॉफ्टवेअरद्वारे आता गैरप्रकार करण्यासाठीही वापर केला जात असल्याच निदर्शनास आलं आहे. यावर उपाय म्हणून अडोबीने कृत्रिम बुद्धिमत्तेची मदत घेत एखादा फोटो खरा आहे की नाही किंवा तो एडिटेड आहे का हे सांगता येणारी सोय तयार केली आहे.

अडोबीचे रिसर्चर्स रिचर्ड झांग व ऑलिव्हर वांग यांनी UC Berkeley च्या शेंग यू वांग व डॉ. अँड्र्यु ओवेन्स यांच्या सहकार्याने चेहर्‍यांसोबत केल्या गेलेल्या फॉटोशॉप फॉटोशॉप ओळखता येईल असा AI (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) तयार केली आहे! यासाठी अडोबीच्या Face Aware Liquify सुविधेचा वापर करण्यात आला असून ही सुविधा फोटोशॉपमध्ये चेहर्‍यावर बदल करण्यासाठी वापरले जाते. एक न्यूरल नेटवर्क अशा पद्धतीने तयार केलं गेलं की ते हजारो फोटो वापरुन एखाद्या फोटोमधील चेहर्‍यावर केलेला बदल ओळखेल!

• हा नवा AI मूळ फोटो तपासून त्यावर केलेले बदल दाखवेल
• हे बदल पाहून कोणत्या भागावर फॉटोशॉपचा वापर केलेला आहे ते समजेल
• यासोबत हा AI मूळ फोटोमध्ये तो भाग कशा प्रकारे दिसत असेल हे सुद्धा सांगेल!

यासाठी अडोबीनी एक चाचणी सुद्धा घेतली ज्यामध्ये हे मूळ फोटो व एडिटेड फोटो काही व्यक्तींसोबत AI ला दाखवण्यात आले. त्या व्यक्तींनी ५३% फोटोमध्ये बदल केलेला असल्याच ओळखलं तर AI ने तब्बल ९९% फोटोमध्ये केलेला बदल ओळखला! हा AI इतक्या चांगल्या प्रकारे डेव्हलप केलेला आहे की या फेक फोटोमध्ये करण्यात आलेले बदल रिव्हर्स करून मूळ फोटो कशा प्रकारे दिसत असेल हे सुद्धा दाखवतो!

अडोबीला भविष्यात AI ची मदत घेऊन अशा प्रकारे फोटोंची सत्यता तपासण्याची टूल्स निर्माण करण्याची आशा आहे. फॉटोशॉपसारख्या एका सर्वोत्कृष्ट सॉफ्टवेअरचा गैरवापर झालेलं नक्कीच त्यांना नाही आवडणार… अशा उत्तम सुविधांचा चांगल्या ऐवजी वाईट गोष्टींसाठीच जास्त चर्चा होऊ लागल्यामुळे अशी पावले भविष्यात सर्वच प्रकारच्या तंत्रज्ञानाबद्दल उचलावी लागतील!

Search Terms : Adobe Research and UC Berkeley: Detecting Facial Manipulations in Adobe Photoshop

The post अडोबीचा नवीन AI ओळखेल फॉटोशॉप केलेले खरे/खोटे फोटो! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

व्हॉट्सअॅपतर्फे पसरविण्यात येणाऱ्या अफवा, खोट्या बातम्या याबद्दल जनजागृती मोहिमेस व्हॉट्सअॅपकडून काही दिवसांपूर्वी सुरुवात करण्यात आली होती, यामध्ये प्रामुख्याने न्युज पेपर आणि रेडिओचा समावेश होता परंतु येणाऱ्या दिवसांत व्हॉट्सअॅपकडून व्हिडिओच्या माध्यमातून टीव्ही, सोशल मीडिया यांवर जनजागृती मोहिम राबवली जाणार आहे. 

काही दिवसांपूर्वी व्हॉट्सअॅपतर्फे पसरविण्यात येणाऱ्या मेसेजेसमुळे अनेक वाईट घटना घडल्या होत्या . यामुळे  एकाच वेळी अनेक ग्रुप्समध्ये मेसेज पाठ्वण्यावर व्हॉट्सअॅपकडून निर्बंध आणले गेले होते. याबाबत भारतीय सरकारकडूनसुद्धा व्हॉट्सअॅपला फेक न्यूज विरोधात पावले उचलण्यासाठी नोटीस बजावण्यात आली होतीच.

व्हॉट्सअॅकडून हे व्हिडिओ अनेक भारतीय भाषांत तयार करण्यात येणार असून १ मिनिटांचे वेगवेगळे ३ व्हिडिओ पाहायला मिळतील. https://youtu.be/qqHrZ5C1poY
खालील प्रमाणे वृत्तपत्रातसुद्धा जाहिराती देण्यात आल्या आहेत.

व्हॉट्सअॅतर्फे सांगण्यात आलेले उपाय :-

• कोणताही संदेश फॉरवर्ड करताना त्याची सत्यता नक्की पडताळा. एखादा संदेश अनेक ग्रुपवर आला आहे तर तो सत्यच असेल असे नाही.  
• अफवा, खोट्या बातम्या पसरविणाऱ्या व्हॉट्सअॅ ग्रुपमधून बाहेर पडा. तसेच अशा पद्धतीचे फॉरवर्ड करणाऱ्यांना ग्रुप मधून काढून टाका. अफवा, खोट्या बातम्यांमुळे लोकांच्या भावना भडकावल्या जाऊन गैरप्रकार आणखी वाढतातच. 
• जर कोणी आपणास अफवा पसरविण्यास सांगत असेल तर अशा लोकांना ब्लॉक करा. 

इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी   –  व्हॉट्सअॅप यूट्यूब

आमच्या सोशल मीडियाबद्दल महत्वाच्या सूचनांचा लेख अवश्य वाचा आणि इतरांनासुद्धा सावध करा.
https://www.facebook.com/marathitechblog/posts/622925444521524 

खोट्या आणि हानिकारक वेबसाईट/ऑफर्सपासून सावध राहण्यासाठी आमचा हा लेख नक्की पहा – येथे क्लिक करा .

The post व्हॉट्सअॅपतर्फे अफवा, खोट्या बातम्यांविरोधात जनजागृती! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.