१९९० मध्ये लॉंच झालेल्या हबल टेलिस्कोपनंतर त्यापेक्षा १०० पट अधिक पॉवरफुल असलेला जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपचं काल प्रक्षेपण झालं असून याचं वजन तब्बल ७ टन इतकं आहे! आजवर हबल टेलिस्कोपला ज्या गोष्टी पाहणं शक्य नव्हतं त्या या टेलिस्कोपद्वारे शक्य होतील आणि आपल्याला तुलनेने अधिक अंतरावरील दृश्यं सुस्पष्टरित्या दिसतील. अगदी ज्यावेळी विश्वाची निर्मिती झाली तेव्हाच्या आकाशगंगा (Galaxy) तयार झाल्या आणि त्यावेळच्या घडामोडींचाही अभ्यास याद्वारे शक्य होणार आहे.

दक्षिण अमेरिकेतील फ्रेंच गियाना येथून Ariane flight VA256 रॉकेटद्वारे हा टेलिस्कोप अवकाशात झेपावला. नासाच्या यूट्यूब चॅनलवर याचा व्हिडिओ पाहू शकता.

या मोहिमेसाठी जवळपास १० बिलियन डॉलर्स खर्च झाला असून ही आजवरची सर्वात महाग मोहीम असणार आहे! ६.५ मित्र विस्तीर्ण आरशाचा यामध्ये समावेश आहे! गोल्ड प्लेटेड असलेल्या या आरशाला नेहमी उपयुक्त जागी ठेवण्यासाठी १८ मोटर्स जोडलेल्या भागांचा वापर करण्यात आला आहे. हा टेलिस्कोप 13.6 billion प्रकाशवर्षांपूर्वीच्या इन्फ्रारेड लाइटला टिपू शकेल हा काळ म्हणजे वैज्ञानिकांच्या अंदाजाने 13.8 billion वर्षांपूर्वी घडलेल्या बिग बँगच्या घटनेनंतरचा काळ दर्शवू शकेल!

जेम्स वेब (James Webb) या १९६० च्या दशकात त्यांनी नासाच्या महत्वाच्या मोहिमांची धुरा सांभाळली होती. त्यांच्या सन्मानार्थ या नेक्स्ट जनरेशन स्पेस टेलिस्कोपचं नाव जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप असं देण्यात आलं आहे.

या टेलिस्कोपला पृथ्वी ते चंद्राच्या चारपट अंतर दूर अपेक्षित जागी पोहोचण्यासाठी जवळपास १ महिना लागेल. सुरवातीला चाचण्या पार पडल्यावर जून महिन्यात हा पूर्णपणे कार्यान्वित होईल. सध्याचा टप्पा यशस्वी झालेला असला तरी अजूनही बऱ्याच गोष्टी अशा आहेत ज्यामुळे हे मोहीम अपयशी ठरू शकते. या टेलिस्कोपच्या खास ट्विटर हॅंडलवर (twitter.com/NASAWebb) याची सध्याची माहिती व स्थिती पाहू शकता.

The post James Webb टेलिस्कोपचं प्रक्षेपण : सर्वात मोठा व शक्तिशाली स्पेस टेलिस्कोप appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

ब्ल्यु ऑरिजिन (Blue Origin) या स्वतःच्या कंपनीच्या New Shepard रॉकेटमार्फत जेफ बेझोस, त्यांचा भाऊ मार्क बेझोस, ८२ वर्षीय वॉली फंक आणि १८ वर्षीय ऑलिव्हर ज्याने तिकीट घेतलं होतं अशा चौघांनी आज अंतराळ प्रवास केला आहे. यावेळी त्यांनी जवळपास १०६ किमी ऊंची गाठली होती जी काही दिवसांपूर्वी झालेल्या व्हर्जिन गॅलॅक्टिकपेक्षा १६ किमी अधिक होती. यावेळी त्यांनी जिथून अंतराळ सुरू होतं असं मानण्यात येतं अशी Karman रेषा सुद्धा ओलांडली! त्यांच्या एकूण प्रवासाची वेळ जवळपास १० मिनिटे होती.

या उड्डाणासाठी आजची तारीख निवडण्याचं कारण म्हणजे आजच्याच दिवशी १९६९ मध्ये नील आर्मस्ट्रॉंग आणि बझ आल्ड्रिन यांच्यामार्फत चंद्रावर पहिल्यांदा मानवी पाऊल पडलं होतं!

या प्रवासात Wally Funk या ८२ वर्षीय महिला अंतराळवीराचाही समावेश होता. १९६० च्या आसपास खास महिलांसाठी अवकाश मोहीम आखण्यात आली होती. जवळपास १३ महिलांमध्ये पुरुष पार करत असलेल्या सर्व टेस्ट पूर्ण करून वॉली यांचा समावेश करण्यात आला होता मात्र नंतर ही मोहीम रद्द करण्यात याली होती. यामुळे अवकाशात जाण्याचं स्वप्न अपूर्ण राहिलेल्या वॉली यांना आज संधी मिळाली होती आणि त्यानुसार त्यांनी त्यांचा प्रवास पूर्ण सुद्धा केला आहे! या निमित्ताने त्या जगातील सर्वात वृद्ध अंतराळवीरसुद्धा ठरल्या आहेत.

जेफ बेझोस, त्यांचा भाऊ मार्क बेझोस आणि वाली फंक यांच्यासोबत एक १८ वर्षीय तरुण सुद्धा सहभागी होता. Oliver Daemen याने एका अज्ञात व्यक्तीची जागा घेत प्रवास केला. त्या अज्ञात व्यक्तीने बोलीमध्ये चक्क 28 मिलियन डॉलर्स म्हणजे जवळपास २०९ कोटी मोजून या प्रवासाचं तिकीट विकत घेतलं होतं. मात्र त्याने वेळेच्या अडचणीमुळे नंतरची तारीख निवडली ज्यामुळे ऑलिव्हरच्या वडलांनी त्यापेक्षा कमी पण जाहीर न करण्यात आलेल्या किंमतीत आजचा प्रवास केला आहे. यामुळे ऑलिव्हर त्यांचा पहिला ग्राहक ठरला शिवाय तो सर्वात तरुण अंतराळवीरसुद्धा बनला आहे!

काही दिवसांपूर्वीच व्हर्जिन या ब्रिटिश कंपनीचे प्रमुख असलेले ७० वर्षीय रिचर्ड ब्रॅन्सन यांनी व्हर्जिन गॅलॅक्टिक कंपनीच्या अवकाशविमानातून प्रवास करत स्वतःच्याच स्पेसशिप मार्फत प्रवास करणारे पहिले व्यक्ती ठरण्याचा मान मिळवला होता.

अवकाश पर्यटनासाठी आता पर्याय उपलब्ध होताना दिसत असून याद्वारे तुम्ही तुमची जागा आरक्षित करून अवकाशात प्रवास करून पृथ्वीगोल पाहून Weightlessness चा अनुभव घेऊन पृथ्वीवर परत येऊ शकता.

The post ॲमेझॉन संस्थापक जेफ बेझोस यांचा अवकाश प्रवास यशस्वी! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

आजपर्यंत आपण विविध देशांतर्फे उपग्रह, रॉकेट्स, अवकाशयान अंतराळात झेपावताना पाहिले आहेत. काल व्हर्जिन गॅलॅक्टिक या स्वतःच्या कंपनीमार्फत रिचर्ड ब्रॅन्सन यांनी अंतराळवीर आणि इतर सहकारी यांच्यासोबत VSS Unity नावाच्या अवकाशविमानातून उड्डाण केलं आणि पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर काहीसा प्रवास करून तब्बल ८८ किमी उंची गाठली आणि यशस्वीरित्या पुन्हा पृथ्वीवर परतले!

व्हर्जिन या ब्रिटिश कंपनीचे प्रमुख असलेले ७० वर्षीय रिचर्ड ब्रॅन्सन यांच्या व्हर्जिन गॅलॅक्टिक कंपनीच्या अवकाशविमानातून प्रवास करत स्वतःच्याच स्पेसशिप मार्फत प्रवास करणारे पहिले व्यक्ती ठरले आहेत. त्यांच्या या मोहिमेमुळे आता अवकाशप्रवासासाठी खाजगी पर्यायसुद्धा उपलब्ध होण्याच्या दृष्टीने पहिलं पाऊल पडलं आहे.

तांत्रिकदृष्ट्या VSS Unity हे नेहमीसारखं अवकाशयान म्हणता येणार नाही. हे एक मोठं विमान आहे (WhiteKnight Carrier Aircraft) जे एक छोटं विमान/यान (VSS Unity) अवकाशात नेऊन सोडून देतं उर्वरित प्रवास ते छोटं यान पूर्ण करून पृथ्वीवर परत येतं. जवळपास एक तास दहा मिनिटांचा हा प्रवास होता.

यामध्ये त्यांच्यासोबत Beth Moses, Colin Bennett आणि भारतात जन्मलेल्या Sirisha Bandla यांचा सहभाग होता. यांचा एकंदर अनुभव तुम्ही लेखाच्या शेवटी दिलेल्या व्हिडिओमध्ये पाहू शकता.

खरतर रिचर्ड ब्रॅन्सन हा प्रवास ह्या महिन्यात करणार नव्हते मात्र काही दिवसांपूर्वी Amazon चे संस्थापक जेफ बेझोस यांनीही त्यांच्या ब्ल्यु ओरिजिन मार्फत २० जुलै रोजी अंतराळ प्रवास करणार असल्याचं जाहीर केलं होतं त्यावर पहिला व्यक्ती बनण्याच्या उद्देशाने रिचर्ड यांनी लवकरच उड्डाण करण्याचं ठरवून ते पूर्णसुद्धा केलं आहे.

अवकाश पर्यटनासाठी आता पर्याय उपलब्ध होताना दिसत असून याद्वारे तुम्ही तुमची जागा आरक्षित करून अवकाशात प्रवास करून पृथ्वीगोल पाहून Weightlessness चा अनुभव घेऊन पृथ्वीवर परत येऊ शकता. व्हर्जिन गॅलॅक्टिकच्याच प्रवासासाठी तब्बल ६०० सेलेब्रिटी/श्रीमंत व्यक्तींनी नोंदणी केली आहे. यामध्ये टॉम हँक्स, लियोनार्डो डीकॅप्रिओ, लेडी गागा, जस्टीन बिबर, केटी पेरी, इ. सेलेब्रिटीचा समावेश आहे. यासाठी त्यांनी प्रत्येकी तब्बल 2,50,000 डॉलर्स म्हणजे जवळपास १ कोटी ८७ लाख रुपये मोजले आहेत! कंपनीच्या म्हणण्यानुसार वर्षाला ४०० उड्डाणं करता येतील आणि यामधून 10 ते 15 बिलियन डॉलर्सचं उत्पन्न मिळेल असंही सांगितलं आहे!

यामुळे प्राथमिक अवस्थेत असतानाच अतिश्रीमंत व्यक्तींची अवकाश पर्यटनासाठी पर्याय देण्यास स्पर्धा सुरू झाल्याचं उघड दिसून येत आहे. जेफ बेझोस यांची ब्ल्यु ओरिजिन, रिचर्ड ब्रॅन्सन यांची व्हर्जिन गॅलॅक्टिक आणि इलॉन मस्क यांची स्पेसएक्स अशा तिन्ही कंपन्या त्यांच्या त्यांच्या मोहिमा जाहीर करत आहेत. यामध्ये व्हर्जिन गॅलॅक्टिकच्या यशस्वी मोहिमवेळी मुद्दाम ब्ल्यु ओरिजिनने ट्विट करून दोन्ही पर्यायांची तुलना केली आहे. ज्यावर आता अनेक जण टीकासुद्धा करत आहेत.

The post रिचर्ड ब्रॅन्सन यांचा अवकाश प्रवास यशस्वी : आता अवकाश पर्यटन शक्य! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

नासा या अमेरिकन अंतराळ संस्थेने जाहीर केलेल्या माहितीनुसार त्यांच्या Artemis प्रोग्राम अंतर्गत पुन्हा एकदा चंद्रावर मानव पाठवण्याची तयारी सुरू करण्यात आली आहे. यामध्ये ह्युमन लँडरसाठी इलॉन मस्कच्या स्पेसएक्स कंपनीची निवड करण्यात आली आहे. ज्यामार्फत दोन अंतराळवीर चंद्रावर नेण्यात येणार आहेत. यापैकी एक अंतराळवीर चंद्रावर पाऊल ठेवणारी पहिली स्त्री अंतराळवीर ठरणार आहे. ही मोहीम २०२४ मध्ये पार पडेल.

नासा मोहिमेत रॉकेटद्वारे orion स्पेसक्राफ्ट पाठवणार आहे ह्यामध्ये ४ अंतराळवीर असतील. यामधील २ अंतराळवीर स्पेसएक्सच्या Human Landing System (HLS) मध्ये प्रवेश करतील आणि त्यांचा चंद्रावरचा प्रवास सुरू होईल ते आठवडाभर चंद्रावर अभ्यास करून उर्वरित परतीच्या प्रवासासाठी पुन्हा Orion मध्ये जाऊन पृथ्वीवर परततील.

या मोहिमेचं कंत्राट स्पेसएक्सला मिळालं आहे ते तब्बल 2.89 बिलियन डॉलर्सचं असणार आहे अशी माहिती दिलेली आहे. हे कॉंट्रॅक्ट मिळवण्यासाठी स्पेसएक्सची स्पर्धा ॲमेझॉनच्या जेफ बेझोस यांच्या Dynetics Inc कंपनी सोबत होती. स्पेसएक्सच्या अलीकडच्या मोठ्या रॉकेट्सचा अनुभव पाहता स्पेसएक्सला हे कॉंट्रॅक्ट मिळणं स्पष्टच होतं.

पृथ्वीवरून शेवटची मानवी चंद्रमोहीम यापूर्वी १९७२ मध्ये झाली होती. ज्यानंतर आजवर अमेरिका किंवा इतर कोणत्याही देशाने त्यांचे अंतराळवीर चंद्रावर पाठवलेले नाहीत!

Elon Musk’s SpaceX wins $2.9bn NASA contract to send humans to the moon

The post इलॉन मस्कच्या स्पेसएक्समार्फत नासा चंद्रावर मानव पाठवणार! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.

नासाच्या पर्सिव्हिअरन्स (Perseverance) रोव्हरने १८ तारखेला यशस्वी लॅंडींग करून छायाचित्रे पाठवण्यास सुरुवात केली आहे. यावेळी येत असलेले फोटो लँड करण्याच्या वेळेपासून मिळाले असून यापूर्वी कधीही अशा प्रकारे फोटो काढण्यात आले नव्हते अशी माहिती नासाने दिली आहे. २४ तासांनी हे फोटो जगासमोर प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

पर्सिव्हिअरन्सला घेऊन ॲटलास रॉकेटनं अमेरिकेतल्या केप कॅनॅव्हरल, फ्लोरिडा येथील एयर फोर्स स्टेशनवरून गेल्यावर्षी जुलै महिन्यात उड्डाण केलं होतं. त्यानंतर ते १८ फेब्रुवारी २०२१ ला मंगळ ग्रहावर उतरलं आहे. हा रोव्हर शेकडो वर्षांपूर्वी ज्या ठिकाणी नदी असेल अशी शक्यता वर्तवली जाते अशा ठिकाणी उतरवण्यात आला असून तेथील गोष्टींचा अभ्यास करण्यासाठी ही मोहीम सुरू करण्यात आली होती. त्याकाळी असलेल्या जीवसृष्टीच्या शक्यतेची पडताळणी करण्यात हे महत्वाचं पाऊल ठरेल.

नासाने या रोव्हरवर तब्बल २५ कॅमेरा आणि २ मायक्रोफोन्स बसवले आहेत. या पूर्वीच्या नासाच्याच Curiosity रोव्हरपेक्षा अधिक चांगले कॅमेरा यावेळी बसवण्यात आले असून मंगळ ग्रहाचा पृष्ठभाग आता अधिक सुस्पष्टपणे पाहता येईल. Ingenuity नावाचं छोटं हेलिकॉप्टरसुद्धा यामध्ये जोडण्यात आलं आहे जे हवामान पाहून उडवण्याचा प्रयत्न करण्यात येणार आहे.

या मोहिमेचं नियंत्रण भारतीय वंशाच्या डॉ. स्वाती मोहन यांनी केलं. लँड होत असतानाची प्रक्रियासुद्धा त्यांनी जाहीर केली. संबंधित लाईव्हस्ट्रीम लिंक : https://youtu.be/gm0b_ijaYMQ

या रोव्हरने पाठवलेले अधिकृत फोटो पाहण्यासाठी https://twitter.com/NASAPersevere या लिंकवर जा

भारताचा मंगळावर रोव्हर लँड करण्याचा प्रयत्न अयशस्वी ठरला होता मात्र येत्या काही वर्षात भारत पुन्हा एकदा प्रयत्न करणार असून MOM-2 मोहीम मात्र केवळ orbital म्हणजे मंगळाभोवती फिरत राहण्याच्या दृष्टीने करण्यात येणार आहे. त्यानंतर पुढील गोष्टी ठरवण्यात येतील असं इस्रो प्रमुखांनी आज सांगितलं आहे. यशस्वी मोहिमेबद्दल त्यांनी नासाचं अभिनंदन केलं आहे.

The post नासाचं पर्सिव्हिअरन्स मंगळावर : अनेक बाबतीत प्रथमच थेट मंगळावरून! appeared first on MarathiTech - मराठीटेक.